مراحل طراحی سایت؛ از خرید میزبانی تا نصب افزونه‌های موردنیاز

بسیاری از پروژه‌های طراحی سایت زمانی از مسیر اصلی خارج می‌شوند که هنوز ظاهر سایت کامل نشده است، اما برای دامنه، هاست، قالب، افزونه و ده‌ها قابلیت مختلف هزینه شده است. دلیل این اتفاق معمولاً کمبود ابزار نیست؛ مسئله این است که تصمیم‌های فنی پیش از آن گرفته شده‌اند که هدف سایت، مسیر کاربر و نیازهای واقعی کسب‌وکار مشخص شوند.

مراحل طراحی سایت وقتی نتیجه قابل‌اتکایی می‌دهند که هر تصمیم، مقدمه تصمیم بعدی باشد. ابتدا باید بدانید چه سایتی می‌سازید و کاربر قرار است در آن چه کاری انجام دهد، سپس معماری صفحات، زیرساخت میزبانی و روش توسعه را انتخاب کنید و بعد از آن سراغ طراحی رابط، محتوا، افزونه‌ها، اتصال سرویس‌های جانبی، تست و انتشار بروید. در این راهنما این مسیر را از شروع پروژه تا زمانی که سایت آماده استفاده واقعی می‌شود، مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم.

مراحل طراحی سایت در یک نگاه

اگر بخواهیم مراحل طراحی وب سایت را در یک مسیر کلی خلاصه کنیم، پروژه از شناخت نیاز شروع می‌شود و با نگهداری پس از انتشار ادامه پیدا می‌کند. این ترتیب کمک می‌کند ابزارها براساس نیاز انتخاب شوند و پروژه به مجموعه‌ای از تصمیم‌های پراکنده تبدیل نشود.

1. هدف سایت و محدوده پروژه را مشخص کنید.
2. صفحات، امکانات و مسیر حرکت کاربر را طراحی کنید.
3. دامنه مناسب را ثبت کنید و میزبانی متناسب با پروژه را تهیه کنید.
4. روش پیاده‌سازی را میان وردپرس، توسعه اختصاصی یا ساختارهای کدنویسی انتخاب کنید.
5. وایرفریم و رابط کاربری را براساس نیاز مخاطب طراحی کنید.
6. صفحات و امکانات فنی را پیاده‌سازی کنید.
7. محتوای واقعی سایت را وارد کنید و افزونه‌ها یا سرویس‌های ضروری را تنظیم کنید.
8. سئو، امنیت، سرعت و اتصال سرویس‌هایی مانند پرداخت و پیامک را بررسی کنید.
9. سناریوهای واقعی کاربر را آزمایش کنید و سپس سایت را منتشر کنید.
10. پس از انتشار، برنامه نگهداری، به‌روزرسانی و توسعه سایت را ادامه دهید.

در پروژه‌های کوچک ممکن است چند مرحله هم‌زمان انجام شوند و در پروژه‌های بزرگ هر مرحله به تیم مستقلی سپرده شود، اما منطق کار تغییر نمی‌کند. هر مرحله باید خروجی مشخصی داشته باشد تا تیم بداند برای ورود به مرحله بعد چه چیزی نهایی شده است.

مرحله اول: هدف سایت و محدوده پروژه را مشخص کنید

اولین مرحله طراحی یک سایت خرید دامنه یا نصب وردپرس نیست؛ ابتدا باید مشخص کنید سایت قرار است چه مسئله‌ای را برای کسب‌وکار و کاربر حل کند. سایتی که فقط خدمات یک شرکت را معرفی می‌کند، از نظر ساختار و زیرساخت با فروشگاهی که پرداخت، موجودی، سفارش، حساب کاربری و پیگیری ارسال دارد یکسان طراحی نمی‌شود.

برای روشن شدن محدوده پروژه، بهتر است یک سناریوی ساده از رفتار کاربر بنویسید. برای مثال، در سایت یک مجموعه خدماتی ممکن است کاربر از گوگل وارد صفحه خدمت شود، نمونه‌کارها را ببیند، قیمت یا شرایط همکاری را بررسی کند و در پایان فرم درخواست مشاوره را تکمیل کند. همین سناریو نشان می‌دهد سایت به چه صفحاتی، چه نوع محتوا و چه امکاناتی نیاز دارد.

در این مرحله باید مخاطب اصلی، اقدام موردانتظار از کاربر، صفحات ضروری و قابلیت‌های نسخه اول را مشخص کنید. همچنین بهتر است امکاناتی را که صرفاً «خوب است داشته باشیم» از امکاناتی که بدون آن‌ها فرایند اصلی سایت ناقص می‌ماند جدا کنید، زیرا این تفکیک از بزرگ شدن بی‌دلیل پروژه و افزایش هزینه جلوگیری می‌کند.

مرحله دوم: ساختار صفحات و مسیر حرکت کاربر را طراحی کنید

بعد از اینکه هدف سایت روشن شد، باید مشخص کنید اطلاعات در چه صفحاتی قرار می‌گیرند و کاربر چگونه میان آن‌ها حرکت می‌کند. این مرحله به معماری اطلاعات مربوط می‌شود و اگر درست انجام شود، هم کاربر راحت‌تر به پاسخ خود می‌رسد و هم تیم طراحی تصویر دقیق‌تری از حجم واقعی پروژه پیدا می‌کند.

در یک سایت شرکتی ممکن است صفحه اصلی، درباره ما، خدمات، صفحه مستقل هر خدمت، نمونه‌کارها، وبلاگ و تماس با ما کافی باشد، اما یک فروشگاه اینترنتی به دسته‌بندی محصولات، صفحه محصول، سبد خرید، تسویه‌حساب، حساب کاربری و پیگیری سفارش نیز نیاز دارد. بهتر است ساختار صفحات را براساس نیاز کاربر طراحی کنید، نه صرفاً براساس ساختار داخلی شرکت یا سلیقه مدیر مجموعه.

در پایان این مرحله باید بتوانید مسیرهای اصلی را بدون نگاه کردن به طراحی گرافیکی توضیح دهید. اگر کاربر برای پیدا کردن یک خدمت یا تکمیل خرید مجبور باشد میان چند صفحه نامرتبط رفت‌وبرگشت کند، مشکل از ظاهر سایت نیست و باید معماری آن را اصلاح کنید.

مرحله سوم: دامنه‌ای انتخاب کنید که به خاطر سپرده شود

بعد از مشخص شدن هویت و ساختار پروژه، زمان انتخاب دامنه می‌رسد. دامنه بهتر است تا حد امکان کوتاه، واضح و نزدیک به نام برند باشد تا کاربر بتواند آن را بشنود، به خاطر بسپارد و بدون توضیح اضافه تایپ کند.

پیش از ثبت، املای دامنه را برای چند نفر بخوانید و از آن‌ها بخواهید آن را بنویسند. اگر هر بار مجبور می‌شوید توضیح دهید که یک کلمه با چه املایی نوشته می‌شود یا کدام خط تیره در آدرس قرار گرفته است، احتمالاً دامنه انتخابی بیش از اندازه پیچیده شده است.

پسوند دامنه نیز باید با بازار هدف و برنامه برند هماهنگ باشد. برخی کسب‌وکارهای ایرانی دامنه ir را انتخاب می‌کنند و برخی دامنه‌های عمومی مانند com را ترجیح می‌دهند، اما در هر حالت بهتر است مالکیت دامنه به نام خود کسب‌وکار ثبت شود و اطلاعات ورود آن فقط در اختیار فرد یا تیم مسئول قرار بگیرد.

مرحله چهارم: میزبانی را براساس نیاز واقعی سایت تهیه کنید

دامنه آدرس سایت را مشخص می‌کند، اما فایل‌ها، تصاویر، پایگاه داده و پردازش‌های سایت روی هاست یا سرور انجام می‌شوند. انتخاب میزبانی فقط یک خرید فنی نیست، زیرا کیفیت آن روی سرعت، پایداری، امکان تهیه نسخه پشتیبان و تجربه کاربر اثر می‌گذارد.

برای یک سایت شرکتی کم‌ترافیک معمولاً منابع سنگینی لازم نیست، در حالی که فروشگاهی با تعداد زیاد محصول و سفارش یا سایتی که پردازش‌های بیشتری انجام می‌دهد به زیرساخت قوی‌تری نیاز دارد. هنگام مقایسه سرویس‌ها بهتر است منابع پردازشی، فضای ذخیره‌سازی، بکاپ، SSL، نسخه‌های قابل پشتیبانی PHP، محدودیت ترافیک، کیفیت پشتیبانی و امکان ارتقای سرویس را در کنار قیمت بررسی کنید.

خرید گران‌ترین سرویس از ابتدا همیشه تصمیم درستی نیست و خرید ارزان‌ترین گزینه نیز می‌تواند بعداً هزینه جابه‌جایی و رفع مشکل ایجاد کند. انتخاب مناسب زمانی انجام می‌شود که سرویس برای نیاز فعلی کافی باشد و امکان رشد سایت را نیز محدود نکند.

مرحله پنجم: روش ساخت سایت را قبل از شروع توسعه انتخاب کنید

در این مرحله باید تصمیم بگیرید سایت با چه روشی ساخته می‌شود. انتخاب میان وردپرس، توسعه اختصاصی یا ساختارهای کدنویسی باید از نیاز پروژه، بودجه، زمان، سطح شخصی‌سازی و توان نگهداری تیم پیروی کند و صرفاً براساس محبوبیت یک ابزار انجام نشود.

مراحل طراحی سایت با HTML چگونه پیش می‌رود؟

HTML ساختار صفحات وب را تعریف می‌کند و مشخص می‌کند کدام بخش عنوان، متن، تصویر، فرم یا عنصر دیگر است. در مراحل طراحی سایت با html معمولاً ابتدا ساختار صفحات نوشته می‌شود، سپس ظاهر با CSS شکل می‌گیرد و برای تعاملاتی که در مرورگر انجام می‌شوند از JavaScript استفاده می‌شود.

این مسیر برای صفحات ثابت یا پروژه‌هایی که فرانت‌اند اختصاصی دارند مناسب است، اما HTML به‌تنهایی مدیریت کاربران، ذخیره اطلاعات، سفارش یا پنل مدیریتی ایجاد نمی‌کند. وقتی سایت به پردازش سمت سرور یا ذخیره اطلاعات نیاز پیدا می‌کند، باید یک بک‌اند یا سیستم مدیریت محتوا نیز در معماری پروژه وجود داشته باشد.

مراحل طراحی سایت با PHP چه تفاوتی دارد؟

PHP می‌تواند منطق سمت سرور را مدیریت کند و به همین دلیل در پروژه‌هایی که نیاز به پردازش فرم، مدیریت کاربران، پایگاه داده، سفارش، سطح دسترسی یا اتصال به سرویس‌های بیرونی دارند نقش مهمی پیدا می‌کند. در مراحل طراحی سایت با php باید علاوه بر ظاهر صفحات، معماری برنامه، ساختار پایگاه داده، امنیت و نحوه ارتباط بخش‌های مختلف نیز طراحی شوند.

توسعه اختصاصی آزادی بیشتری برای ساخت فرایندهای خاص ایجاد می‌کند، اما نگهداری آن نیز به تیم فنی وابسته‌تر است. اگر کسب‌وکار قرار است در آینده منطق پیچیده، پنل‌های متفاوت یا یکپارچه‌سازی‌های اختصاصی داشته باشد، این هزینه اضافه می‌تواند منطقی باشد، اما برای یک سایت ساده لزوماً مزیت محسوب نمی‌شود.

مراحل طراحی سایت با وردپرس برای چه پروژه‌هایی مناسب است؟

وردپرس بسیاری از نیازهای عمومی مانند مدیریت محتوا، کاربران و انتشار صفحات را از قبل فراهم می‌کند و برای سایت‌های شرکتی، محتوایی و بخش بزرگی از فروشگاه‌های اینترنتی مسیر عملی و منعطفی ایجاد می‌کند. در مراحل طراحی سایت با وردپرس پس از آماده شدن دامنه و هاست، وردپرس نصب می‌شود، تنظیمات پایه انجام می‌گیرند و سپس قالب، صفحات و افزونه‌های ضروری براساس نیاز پروژه انتخاب می‌شوند.

مزیت اصلی وردپرس این نیست که بدون فکر کردن می‌توان با چند افزونه سایت ساخت، بلکه این است که برای بسیاری از قابلیت‌های رایج زیرساخت آماده وجود دارد. اگر هر نیاز با نصب یک افزونه جدید پاسخ داده شود، سایت به‌مرور پیچیده، سنگین و دشوار برای نگهداری می‌شود، بنابراین بهتر است هر ابزار فقط زمانی نصب شود که نقش مشخصی در پروژه داشته باشد.

مرحله ششم: قبل از طراحی گرافیکی، وایرفریم صفحات را بسازید

وقتی صفحات و روش توسعه مشخص شده‌اند، می‌توان چیدمان هر صفحه را پیش از ورود به جزئیات گرافیکی طراحی کرد. وایرفریم نشان می‌دهد هر بخش کجا قرار می‌گیرد، چه اطلاعاتی زودتر دیده می‌شود و کاربر از چه مسیری به اقدام اصلی صفحه می‌رسد.

برای مثال، در صفحه یک خدمت ممکن است ابتدا مسئله کاربر و نتیجه قابل‌دستیابی توضیح داده شود، سپس نحوه ارائه خدمت، نمونه‌ها، پاسخ پرسش‌های رایج و در پایان فرم درخواست مشاوره قرار بگیرند. اگر این ترتیب در وایرفریم درست نباشد، افزودن رنگ و تصویر نمی‌تواند مشکل تجربه کاربر را حل کند.

در فروشگاه نیز وایرفریم باید به کاربر کمک کند مشخصات محصول را ببیند، گزینه‌ها را انتخاب کند، قیمت را بفهمد و بدون سردرگمی به سبد خرید برسد. این مرحله معمولاً هزینه تغییرات بعدی را کم می‌کند، زیرا اصلاح یک طرح ساده بسیار سریع‌تر از بازطراحی صفحه‌ای است که قبلاً توسعه یافته است.

مرحله هفتم: رابط کاربری را با یک سیستم منسجم طراحی کنید

پس از تأیید ساختار، طراحی بصری آغاز می‌شود و رنگ‌ها، تایپوگرافی، دکمه‌ها، فرم‌ها، کارت‌ها و تصاویر شکل نهایی پیدا می‌کنند. رابط کاربری خوب فقط زیبا نیست و باید به کاربر کمک کند تفاوت میان عناصر قابل کلیک، اطلاعات مهم و اقدامات اصلی را به‌سرعت تشخیص دهد.

ثبات در طراحی اهمیت زیادی دارد. اگر دکمه اصلی در یک صفحه با رنگ و شکل مشخصی نمایش داده می‌شود، تغییر بی‌دلیل همان الگو در صفحات دیگر باعث می‌شود کاربر هر بار دوباره نحوه کار با رابط را یاد بگیرد.

نسخه موبایل نیز باید از همین مرحله طراحی شود و نباید به پایان پروژه موکول شود. صفحه‌ای که روی مانیتور عریض خوب دیده می‌شود، ممکن است روی موبایل به دلیل فرم طولانی، جدول بزرگ یا جای نامناسب دکمه‌ها تجربه ضعیفی ایجاد کند.

مرحله هشتم: توسعه را از مسیرهای اصلی کاربر شروع کنید

وقتی طرح‌ها آماده شدند، توسعه‌دهنده آن‌ها را به صفحات و قابلیت‌های واقعی تبدیل می‌کند. در سایت وردپرسی ممکن است بخشی از کار با قالب یا صفحه‌ساز انجام شود و بخش‌های اختصاصی کدنویسی شوند، در حالی که در پروژه سفارشی، فرانت‌اند و بک‌اند براساس معماری فنی پیاده‌سازی می‌شوند.

بهتر است توسعه از مسیرهای اصلی شروع شود و جزئیات کم‌اهمیت‌تر در اولویت بعدی قرار بگیرند. در یک فروشگاه، درست کار کردن صفحه محصول، سبد خرید و پرداخت اهمیت بیشتری از انیمیشن‌های تزئینی صفحه اصلی دارد، زیرا اختلال در مسیر خرید مستقیماً روی استفاده واقعی از سایت اثر می‌گذارد.

همچنین بهتر است سایت ابتدا در یک محیط آزمایشی یا staging توسعه پیدا کند تا تغییرات پیش از انتقال به دامنه اصلی بررسی شوند. این روش امکان تست افزونه‌ها، تغییرات طراحی و اتصال سرویس‌ها را بدون ایجاد اختلال برای کاربران واقعی فراهم می‌کند.

مرحله نهم: محتوای واقعی را هم‌زمان با توسعه آماده کنید

استفاده طولانی از متن‌های آزمایشی یکی از دلایلی است که طراحی و محتوا در پایان پروژه با یکدیگر هماهنگ نمی‌شوند. اگر صفحه با 2 پاراگراف نمونه طراحی شود اما نسخه واقعی به توضیح مفصل، جدول یا چند بخش پرسش و پاسخ نیاز داشته باشد، ساختار نهایی صفحه متفاوت خواهد شد.

برای هر صفحه باید مشخص شود کاربر چرا وارد آن شده است، چه سؤالی دارد، برای تصمیم‌گیری به چه اطلاعاتی نیاز دارد و در پایان چه اقدامی باید انجام دهد. وقتی محتوا براساس این چهار سؤال نوشته شود، طراحی نیز می‌تواند به‌جای پر کردن فضای صفحه، از مسیر تصمیم‌گیری کاربر پشتیبانی کند.

هم‌زمان باید تصاویر، مشخصات محصولات، اطلاعات تماس، قوانین و سایر داده‌هایی که قرار است در سایت منتشر شوند نیز جمع‌آوری شوند. به تعویق انداختن این کار معمولاً باعث می‌شود نسخه فنی آماده باشد، اما سایت چند هفته فقط به دلیل نبود محتوای نهایی منتشر نشود.

مرحله دهم: افزونه‌ها را براساس نیاز نصب کنید، نه براساس فهرست‌های آماده

در پروژه‌های وردپرسی، نصب افزونه‌ها باید بعد از مشخص شدن نیازهای واقعی انجام شود. تقریباً برای هر قابلیت چندین افزونه وجود دارد، اما نصب ابزارهای متعدد با کارکرد مشابه می‌تواند سرعت، امنیت و عیب‌یابی سایت را دشوار کند.

یک سایت ممکن است به افزونه سئو، بکاپ، امنیت، کش، فرم یا فروشگاه نیاز داشته باشد، اما این فهرست برای همه پروژه‌ها ثابت نیست. پیش از نصب هر افزونه باید بررسی کنید چه مسئله‌ای را حل می‌کند، آیا همان قابلیت از قبل در قالب یا افزونه دیگری وجود دارد و اگر آن ابزار از دسترس خارج شود چه بخشی از سایت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

همچنین بهتر است سازگاری افزونه با نسخه وردپرس و سایر ابزارهای اصلی پروژه بررسی شود و افزونه‌های بلااستفاده حذف شوند. نگه داشتن افزونه‌ای که فقط «شاید روزی لازم شود» معمولاً مزیتی ایجاد نمی‌کند و سطح نگهداری سایت را افزایش می‌دهد.

 

مرحله یازدهم: فرم‌ها را به فرایند کسب‌وکار متصل کنید

بیشتر سایت‌های تجاری حداقل یک فرم دارند، اما ارزش فرم زمانی مشخص می‌شود که بعد از ثبت اطلاعات، مسیر ادامه کار نیز طراحی شده باشد. اگر کاربر درخواست مشاوره را ثبت کند و اطلاعات فقط در پیشخوان ذخیره شوند، ممکن است تیم فروش دیر متوجه درخواست شود و تجربه کاربر نیز ناقص بماند.

در سایت‌های وردپرسی، ابزارهایی مانند افزونه گرویتی فرم می‌توانند برای ساخت فرم‌های ساده یا چندمرحله‌ای استفاده شوند، اما پیش از طراحی فرم باید مشخص کنید هر فیلد چرا دریافت می‌شود و اطلاعات پس از ثبت به کجا می‌روند. ممکن است لازم باشد مدیر ایمیل یا پیامک دریافت کند، داده‌ها به CRM منتقل شوند یا کاربر پیام تأیید مشخصی ببیند.

فرم کوتاه‌تر همیشه بهتر نیست و فرم طولانی‌تر نیز لزوماً اطلاعات مفیدتری جمع نمی‌کند. تعداد فیلدها باید با ارزش اقدامی که کاربر انجام می‌دهد تناسب داشته باشد و فقط اطلاعاتی دریافت شوند که واقعاً در ادامه فرایند استفاده خواهند شد.

مرحله دوازدهم: زمان و روش اتصال سایت به پیامک را مشخص کنید

در بسیاری از پروژه‌ها، پیامک درست در پایان کار و بعد از نصب همه ابزارها مطرح می‌شود، در حالی که اگر ورود با موبایل، ثبت سفارش، رزرو یا اطلاع‌رسانی فوری بخشی از تجربه کاربر باشد، این نیاز باید هنگام طراحی فرایندها در نظر گرفته شود. یک سامانه پیام کوتاه می‌تواند در نقاطی مانند ورود کاربر، ثبت درخواست، پرداخت، تغییر وضعیت سفارش یا یادآوری رزرو به سایت متصل شود.

در این مرحله ابتدا باید رویدادهای مهم را مشخص کنید و سپس سراغ ابزار بروید. برای مثال، در یک فروشگاه ممکن است فقط پرداخت موفق و ارسال سفارش به پیامک نیاز داشته باشند، اما در یک سامانه خدماتی ممکن است ثبت درخواست و تغییر وضعیت پرونده اهمیت بیشتری داشته باشند.

برای سایت وردپرسی از افزونه استفاده کنیم یا وب‌سرویس؟

اگر نیاز سایت رایج باشد، افزونه های پیامکی معمولاً مسیر ساده‌تری برای راه‌اندازی ایجاد می‌کنند، زیرا بدون توسعه گسترده می‌توانند رویدادهای مشخص وردپرس یا ووکامرس را به ارسال پیامک متصل کنند. انتخاب افزونه باید براساس بخش اصلی سایت انجام شود و ابزار مناسب سفارش فروشگاه لزوماً برای ورود کاربران یا ثبت فرم انتخاب مناسبی نیست.

فراز اس‌ام‌اس برای سایت‌هایی که به ارتباط پیامکی نیاز دارند می‌تواند در همین لایه اتصال قرار بگیرد. هنگام بررسی افزونه فراز اس ام اس بهتر است ابتدا مشخص کنید پیامک از کدام بخش سایت ارسال می‌شود و چه اطلاعاتی باید در پیام قرار بگیرد، زیرا این تصمیم مشخص می‌کند کدام اتصال برای پروژه مناسب‌تر است.

اگر سایت اختصاصی است یا منطق ارسال با افزونه‌های آماده پوشش داده نمی‌شود، وب سرویس پیامکی انعطاف بیشتری ایجاد می‌کند. در این حالت توسعه‌دهنده می‌تواند دقیقاً تعیین کند پس از چه رویدادی، برای چه گیرنده‌ای و با چه اطلاعاتی درخواست ارسال ایجاد شود و پیامک به بخشی از منطق خود نرم‌افزار تبدیل شود.

ورود با شماره موبایل را از ابتدا در معماری کاربران ببینید

اگر قرار است کاربران با شماره موبایل و کد یک‌بارمصرف وارد سایت شوند، بهتر است این تصمیم پیش از طراحی فرم ثبت‌نام گرفته شود. شیوه ورود روی اطلاعاتی که از کاربر دریافت می‌کنید، مدیریت حساب‌ها، بازیابی دسترسی و حتی طراحی صفحه ورود اثر می‌گذارد.

در پروژه‌های وردپرسی می‌توان ابزارهای مخصوص این سناریو را بررسی کرد و برای نمونه صفحه افزونه موبیتس را براساس نیاز پروژه ارزیابی کرد. پیش از نصب باید سازگاری ابزار با ساختار ثبت‌نام و سایر افزونه‌های سایت بررسی شود تا چند سیستم مختلف هم‌زمان شماره موبایل کاربر را مدیریت نکنند.

اتصال پیامکی را براساس سناریوی واقعی سایت انتخاب کنید

اگر سایت شما به OTP، اعلان سفارش، پیام ثبت درخواست یا اطلاع‌رسانی داخلی نیاز دارد، بهتر است پیش از انتشار سناریوی ارسال را دقیق بنویسید و بعد روش اتصال فراز اس‌ام‌اس را انتخاب کنید. با این کار به‌جای اضافه کردن یک قابلیت عمومی، پیامک دقیقاً در نقطه‌ای قرار می‌گیرد که برای کاربر یا تیم کسب‌وکار کاربرد دارد.

پس از مشخص شدن حجم و نوع ارسال نیز می‌توانید تعرفه پنل پیامکی را در کنار امکانات موردنیاز بررسی کنید و پلنی را انتخاب کنید که با استفاده واقعی سایت تناسب داشته باشد. این ترتیب کمک می‌کند قیمت به‌تنهایی معیار تصمیم نباشد و نوع اتصال، کاربرد پیامک و حجم ارسال نیز در انتخاب شما نقش داشته باشند.

مرحله سیزدهم: مراحل طراحی سایت فروشگاهی را براساس کل مسیر خرید کامل کنید

مراحل طراحی سایت فروشگاهی تا بخش زیادی شبیه سایر سایت‌هاست، اما بعد از طراحی صفحات عمومی، یک فرایند تراکنشی کامل به پروژه اضافه می‌شود. کاربر باید محصول را پیدا کند، مشخصات آن را بفهمد، انتخاب خود را انجام دهد، وارد سبد خرید شود، اطلاعات لازم را ثبت کند، پرداخت را تکمیل کند و بعد بتواند وضعیت سفارش را دنبال کند.

به همین دلیل، مراحل طراحی سایت فروشگاه اینترنتی نباید به طراحی صفحه اصلی و محصول محدود شوند. دسته‌بندی محصولات، فیلترها، جست‌وجو، موجودی، قیمت، تخفیف، روش ارسال، پرداخت، مرجوعی و حساب کاربری همگی بخشی از تجربه خرید هستند و باید به‌صورت یک مسیر واحد آزمایش شوند.

در فروشگاه وردپرسی، ووکامرس بخش زیادی از زیرساخت مدیریت محصول و سفارش را فراهم می‌کند، اما تنظیمات آن باید با مدل واقعی فروشگاه هماهنگ شود. وضعیت سفارش‌ها، روش‌های ارسال و اعلان‌هایی که مشتری دریافت می‌کند باید از ابتدا مشخص باشند تا بعداً هر افزونه یک منطق متفاوت به فرایند خرید اضافه نکند.

مرحله چهاردهم: سئو را پیش از انتشار وارد پروژه کنید

سئو زمانی شروع نمی‌شود که سایت منتشر شده باشد، زیرا بخشی از تصمیم‌های مهم آن در معماری صفحات و توسعه فنی شکل می‌گیرند. ساختار URL، تیترها، لینک‌های داخلی، قابلیت خزیدن صفحات، سرعت و نسخه موبایل همگی باید پیش از لانچ بررسی شوند.

هر صفحه باید موضوع و هدف مشخصی داشته باشد و صفحات مهم از مسیرهای منطقی قابل دسترس باشند. همچنین باید محتوای نمونه قالب، صفحات آزمایشی و URLهای بلااستفاده حذف شوند تا نسخه نهایی سایت با مجموعه‌ای از صفحات بی‌هدف منتشر نشود.

در وردپرس باید تنظیمات ایندکس، نقشه سایت و افزونه سئو نیز کنترل شوند. یکی از خطاهای رایج این است که سایت در محیط توسعه روی حالت جلوگیری از ایندکس قرار می‌گیرد و پس از انتقال به دامنه اصلی همان تنظیم بدون تغییر باقی می‌ماند.

مرحله پانزدهم: امنیت و بکاپ را قبل از اولین کاربر واقعی آماده کنید

امنیت نباید به زمانی موکول شود که سایت با مشکل مواجه شده است. SSL، رمزهای قوی، محدود کردن دسترسی مدیران، به‌روزرسانی منظم نرم‌افزارها و تهیه نسخه پشتیبان جزو اقدامات پایه‌ای هستند که باید پیش از انتشار فعال شوند.

اگر سایت به درگاه پرداخت، CRM، سرویس ایمیل یا APIهای بیرونی متصل است، اطلاعات دسترسی این سرویس‌ها نیز باید به شکل امن نگهداری شوند. کلیدهای API نباید در بخش‌های قابل مشاهده سایت یا فایل‌هایی قرار بگیرند که کاربر عمومی به آن‌ها دسترسی دارد.

همچنین بهتر است مشخص شود بکاپ با چه فاصله‌ای گرفته می‌شود و در صورت بروز مشکل چه کسی مسئول بازیابی سایت است. داشتن نسخه پشتیبان زمانی ارزش دارد که فرآیند بازگردانی آن نیز قابل اجرا و آزمایش‌شده باشد.

مرحله شانزدهم: سرعت سایت را با محتوای واقعی آزمایش کنید

سایتی که در نسخه اولیه سریع به نظر می‌رسد ممکن است بعد از اضافه شدن تصاویر واقعی، فونت‌ها، افزونه‌ها و اسکریپت‌های جانبی کند شود. به همین دلیل، ارزیابی سرعت باید روی نسخه‌ای انجام شود که تا حد ممکن به محصول نهایی نزدیک است.

حجم تصاویر، تعداد درخواست‌ها، کیفیت میزبانی، افزونه‌های سنگین و اسکریپت‌های خارجی از عوامل رایج کاهش سرعت هستند. بهینه‌سازی باید از پیدا کردن عامل اصلی شروع شود و نباید فقط برای افزایش امتیاز یک ابزار تست، قابلیت ضروری سایت حذف شود.

هدف این است که صفحات اصلی در شرایط واقعی با تأخیر آزاردهنده روبه‌رو نشوند و تعاملات مهم مانند باز شدن منو، ثبت فرم یا افزودن محصول به سبد خرید روان انجام شوند. بررسی سرعت روی موبایل و اینترنت معمولی تصویر واقعی‌تری از تجربه بخش بزرگی از کاربران ارائه می‌دهد.

مرحله هفدهم: سایت را مانند یک کاربر واقعی تست کنید

یکی از تفاوت‌های مهم مراحل طراحی سایت حرفه ای با اجرای عجولانه، زمانی است که برای کنترل کیفیت در نظر گرفته می‌شود. تست واقعی به این معنی نیست که صفحه اصلی را باز کنید و فقط ظاهر آن را بررسی کنید، بلکه باید مسیرهای اصلی را از ابتدا تا انتها طی کنید.

در سایت خدماتی یک فرم واقعی ثبت کنید و ببینید اطلاعات به مقصد درست می‌رسند. در فروشگاه یک محصول انتخاب کنید، سبد خرید را تکمیل کنید، پرداخت آزمایشی انجام دهید و وضعیت سفارش را تغییر دهید. اگر سایت ورود پیامکی دارد، ورود با شماره واقعی را آزمایش کنید و اگر فایل دانلودی ارائه می‌شود، دسترسی پس از پرداخت را نیز بررسی کنید.

نسخه موبایل نیز باید روی دستگاه واقعی استفاده شود. باز کردن منو، پر کردن فرم، انتخاب محصول، کار با فیلترها و لمس دکمه‌ها مشکلاتی را نشان می‌دهند که همیشه در پیش‌نمایش دسکتاپ قابل مشاهده نیستند.

مرحله هجدهم: سایت را منتشر کنید و چند روز اول را جدی‌تر زیر نظر بگیرید

پس از رفع خطاهای مرحله تست، سایت می‌تواند روی دامنه اصلی منتشر شود. در این زمان باید اتصال دامنه، SSL، دسترسی موتورهای جست‌وجو، فرم‌ها، پرداخت، ایمیل‌ها و هر سرویس خودکار دیگری که در محیط آزمایشی تنظیم شده است دوباره بررسی شوند.

قبل از انتشار بهتر است یک نسخه پشتیبان کامل تهیه شود و مسئول دسترسی‌های اصلی نیز مشخص باشد. بعضی خطاها فقط بعد از انتقال به دامنه اصلی یا ورود کاربران واقعی دیده می‌شوند، بنابراین در چند روز اول باید گزارش خطاها، فرم‌ها و مسیرهای اصلی با دقت بیشتری کنترل شوند.

لانچ موفق فقط به معنی آنلاین شدن صفحه اصلی نیست؛ سایت باید همان فرایندی را که برای آن طراحی شده است بدون مانع انجام دهد. اگر کاربر بتواند وارد شود، اطلاعات لازم را پیدا کند و اقدام اصلی را تا پایان انجام دهد، نسخه اولیه واقعاً آماده استفاده شده است.

مرحله نوزدهم: بعد از انتشار، نگهداری را بخشی از پروژه بدانید

سایت پس از انتشار ثابت نمی‌ماند و نرم‌افزارها، افزونه‌ها، نیاز کاربران و محتوای کسب‌وکار تغییر می‌کنند. به همین دلیل، نگهداری باید از همان ابتدا بخشی از برنامه پروژه باشد و مسئولیت به‌روزرسانی، بکاپ، بررسی خطا و توسعه محتوا مشخص شود.

در سایت‌های وردپرسی، به‌روزرسانی قالب و افزونه‌ها باید کنترل‌شده انجام شود و بهتر است تغییرات مهم ابتدا در محیط آزمایشی بررسی شوند. در فروشگاه نیز مسیر خرید، پرداخت و اعلان‌های سفارش باید به‌صورت دوره‌ای آزمایش شوند تا تغییر یک ابزار جانبی باعث اختلال پنهان در فرایند فروش نشود.

داده‌های رفتاری کاربران نیز می‌توانند مسیر توسعه را مشخص کنند. اگر کاربران در یک مرحله از فرم خارج می‌شوند، صفحه‌ای را پیدا نمی‌کنند یا در تسویه‌حساب مشکل دارند، اولویت نسخه بعدی سایت باید از همین مشکلات واقعی شکل بگیرد.

مراحل انجام پروژه طراحی سایت در یک تیم حرفه‌ای چگونه مدیریت می‌شود؟

در پروژه‌ای که چند نفر روی آن کار می‌کنند، مراحل انجام پروژه طراحی سایت معمولاً در قالب فازهای مشخص مدیریت می‌شوند تا هر تیم بداند چه ورودی دریافت می‌کند و چه خروجی باید تحویل دهد. این نظم از رفت‌وبرگشت‌های مکرر میان طراحی، محتوا و توسعه جلوگیری می‌کند.

فاز شناخت به تعریف هدف، مخاطب و محدوده پروژه می‌رسد و فاز معماری ساختار صفحات و قابلیت‌ها را مشخص می‌کند. پس از آن وایرفریم و رابط کاربری طراحی می‌شوند، توسعه فنی انجام می‌شود و محتوا روی صفحات واقعی قرار می‌گیرد. در پایان نیز کنترل کیفیت، تست سرویس‌های جانبی، انتشار و برنامه نگهداری انجام می‌شوند.

ممکن است در یک پروژه کوچک تمام این نقش‌ها برعهده یک نفر باشند و در یک پروژه بزرگ بین مدیر پروژه، طراح UX، طراح UI، توسعه‌دهنده، کارشناس محتوا و سئو تقسیم شوند. تفاوت در تعداد افراد است، اما وابستگی منطقی مراحل به یکدیگر همچنان حفظ می‌شود.

مراحل طراحی سایت حرفه‌ای چه تفاوتی با ساخت سریع یک سایت دارد؟

تفاوت اصلی در تعداد صفحات، قیمت قالب یا استفاده از فناوری پیچیده‌تر دیده نمی‌شود. سایت حرفه‌ای سایتی است که تصمیم‌های آن براساس مسئله واقعی گرفته شده‌اند و هر قابلیت نقش مشخصی در مسیر کاربر یا فرایند کسب‌وکار دارد.

در چنین سایتی، فرم فقط برای تکمیل ظاهر صفحه اضافه نمی‌شود و مشخص است اطلاعات آن بعد از ثبت چه مسیری را طی می‌کنند. درگاه پرداخت فقط نصب نمی‌شود و وضعیت‌های موفق و ناموفق آن تست می‌شوند. پیامک نیز فقط به دلیل در دسترس بودن افزونه اضافه نمی‌شود و زمان، گیرنده و هدف هر ارسال از قبل تعریف می‌شوند.

همین دقت در تصمیم‌ها باعث می‌شود مراحل طراحی یک وب سایت به یک پروژه قابل مدیریت تبدیل شوند. ابزارها همچنان مهم هستند، اما انتخاب آن‌ها بعد از تعریف نیاز انجام می‌شود و به همین دلیل احتمال دوباره‌کاری، نصب ابزارهای اضافه و ایجاد تجربه نامنسجم کاهش پیدا می‌کند.

چک‌لیست نهایی پیش از تحویل سایت

قبل از اینکه پروژه را تمام‌شده در نظر بگیرید، بهتر است یک بار تمام مسیر را از نگاه کاربر و مدیر سایت بررسی کنید. موارد زیر حداقل کنترل‌هایی هستند که باید پیش از تحویل نهایی انجام شوند.

• هدف سایت و اقدام اصلی کاربر باید در ساختار صفحات قابل تشخیص باشند.
• دامنه، SSL و میزبانی باید بدون خطای فنی در دسترس باشند.
• تمام محتوای آزمایشی باید با متن و تصاویر واقعی جایگزین شده باشند.
• فرم‌ها باید با اطلاعات واقعی آزمایش شده باشند و اعلان‌های آن‌ها به مقصد درست برسند.
• ثبت‌نام، ورود، پرداخت و سایر فرایندهای اصلی باید از ابتدا تا انتها قابل انجام باشند.
• نسخه موبایل باید روی دستگاه واقعی بررسی شده باشد و عناصر اصلی قابل استفاده باشند.
• صفحات مهم باید عنوان، ساختار تیتر و لینک‌های داخلی منطقی داشته باشند.
• افزونه‌ها و ابزارهای بلااستفاده باید حذف شده باشند و ابزارهای باقی‌مانده به‌روز باشند.
• نسخه پشتیبان باید تهیه شده باشد و روش بازیابی آن برای تیم مسئول مشخص باشد.
• سرویس‌های جانبی مانند ایمیل، پرداخت و پیامک باید روی دامنه اصلی نیز دوباره تست شده باشند.
• برنامه نگهداری و مسئولیت به‌روزرسانی سایت باید پس از تحویل مشخص شده باشد.

جمع‌بندی؛ شناخت هدف، طراحی معماری، انتخاب دامنه و میزبانی باید اولویت باشند

مراحل طراحی سایت زمانی به نتیجه خوبی می‌رسند که از مسئله شروع شوند و به ابزار ختم شوند، نه اینکه ابتدا ابزارها انتخاب شوند و بعد برای آن‌ها کاربرد پیدا کنیم. شناخت هدف، طراحی معماری، انتخاب دامنه و میزبانی، تعیین روش توسعه، ساخت تجربه کاربری، پیاده‌سازی، تولید محتوا و تست باید مانند یک زنجیره به یکدیگر متصل باشند تا خروجی نهایی فقط یک مجموعه صفحه آنلاین نباشد.

در پروژه‌های فروشگاهی یا سایت‌هایی که فرایندهای تعاملی بیشتری دارند، این پیوستگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا کاربر باید بتواند ثبت‌نام کند، فرم بفرستد، خرید انجام دهد یا درخواست خود را تا پایان پیگیری کند. اگر هر مرحله با خروجی روشن تکمیل شود و پیش از انتشار سناریوهای واقعی آزمایش شوند، سایت از همان نسخه اول پایه‌ای قابل‌اتکا برای رشد بعدی کسب‌وکار خواهد داشت.